Vasfije Krasniqi Goodman e ka kthyer dëshminë personale në një kërkesë publike për drejtësi. Si e mbijetuar e dhunës seksuale gjatë luftës në Kosovë, ajo ka folur për një përvojë që shoqëria shpesh e ka mbuluar me heshtje. Rëndësia e angazhimit të saj qëndron te këmbëngulja që të mbijetuarit të dëgjohen, të mbështeten dhe të trajtohen me dinjitet.
Historia e saj nuk është një rrëfim me përfundim të lehtë. Një dalje publike, një mirënjohje ose një takim institucional nuk e përmbush vetvetiu kërkesën për drejtësi. Megjithatë, zëri i Vasfijes krijon një mundësi për ta zhvendosur diskutimin nga paragjykimi ndaj të mbijetuarve te përgjegjësia e autorëve të krimeve dhe detyrimet e institucioneve.
Në dëshminë e shkruar për Kongresin amerikan, Vasfije tregon se ishte gjashtëmbëdhjetë vjeçe kur u bë viktimë e dhunës seksuale më 14 prill 1999. Dokumenti paraqet edhe përpjekjet e saj për ta raportuar rastin te mekanizmat që vepruan në Kosovë pas luftës.
Për ta kuptuar peshën e kësaj dëshmie nuk nevojitet riprodhimi i hollësive të dhunës. Ajo që ka rëndësi është se një e mitur pësoi një krim dhe më pas kërkoi njohjen e së vërtetës dhe përgjegjësi. Identiteti i saj përfshin shumë më tepër se atë që i është bërë: jetën që ka ndërtuar dhe angazhimin që ka zgjedhur.
Më 30 prill 2019, Vasfije Krasniqi Goodman dëshmoi para Komisionit për Punë të Jashtme të Dhomës së Përfaqësuesve të Shteteve të Bashkuara. Seanca zyrtare për viktimat e luftës në Kosovë dhe kërkimin e drejtësisë përfshinte dëshminë e saj, deklaratën e shkruar dhe materialin biografik.
Në atë deklaratë, ajo e lidhi përvojën personale me çështjen më të gjerë të pandëshkueshmërisë. Kërkesa drejtuar përfaqësuesve amerikanë ishte që krimet e luftës dhe shkeljet e të drejtave të njeriut të merrnin vëmendje dhe veprim. Dëshmia nuk paraqitej thjesht si kujtim, por si thirrje për përgjegjësi.
Ky është edhe një dimension i lidhjes mes Kosovës dhe diasporës: përvoja e jetesës jashtë vendit mund të krijojë hapësira të tjera për avokim. Një seancë ndërkombëtare nuk zëvendëson procesin gjyqësor, por mund ta mbajë një çështje në vëmendjen e publikut dhe të institucioneve.
Dhuna seksuale nuk përfundon gjithmonë, në pasojat e saj, me përfundimin e luftës. Frika nga paragjykimi mund ta vështirësojë kërkimin e ndihmës dhe raportimin. Qendra Kosovare për Rehabilitimin e të Mbijetuarve të Torturës e përfshin luftimin e stigmës në programin e saj për të drejtat e njeriut dhe avokimin.
Në këtë kuptim, të flasësh publikisht mund të ketë rëndësi përtej një individi. Por respekti për Vasfijen nuk duhet të krijojë pritjen që çdo i mbijetuar ta tregojë historinë para kamerave. Publikimi i përvojës është zgjedhje personale; heshtja nuk e zvogëlon të drejtën për mbështetje, privatësi ose drejtësi.
Për familjen, komunitetin dhe median, përgjegjësia fillon me mënyrën e dëgjimit. Pyetjet fajësuese, dyshimi i paracaktuar dhe kërkimi i detajeve intime mund ta rëndojnë situatën. Një qasje me respekt e vendos përgjegjësinë te personi që ka kryer dhunën dhe i lë të mbijetuarit kontroll mbi rrëfimin e vet.
KRCT-ja e lidh avokimin me njohjen e të mbijetuarve, mbështetjen ligjore, kujdesin shëndetësor dhe ndihmën psikologjike. Këto fusha tregojnë se dinjiteti nuk mbrohet vetëm me deklarata solidariteti. Ai lidhet edhe me shërbime të arritshme, trajtim të kujdesshëm dhe mundësinë për të kërkuar të drejtat pa u përballur me paragjykim.
Historia e Vasfijes e bën këtë çështje më të dukshme, ndërsa puna e organizatave dhe profesionistëve ndihmon që mbështetja të vazhdojë edhe larg vëmendjes publike. Një profil frymëzues duhet ta njohë këtë përpjekje kolektive. Ndryshimi nuk mbështetet vetëm te guximi i një gruaje, por edhe te mënyra si të tjerët i përgjigjen atij.
Vasfije Krasniqi Goodman ishte deputete e Kuvendit të Kosovës nga radhët e Lëvizjes Vetëvendosje. Më 21 shtator 2022 njoftoi dorëheqjen nga mandati për arsye shëndetësore, sipas raportimit të Radios Evropa e Lirë. Ky angazhim është pjesë e biografisë së saj dhe duhet përmendur me transparencë.
Mandati i mëparshëm parlamentar nuk duhet ngatërruar me një funksion partiak aktual. Burimet e shqyrtuara për këtë artikull nuk japin konfirmim të mjaftueshëm për anëtarësi aktive sot. Po ashtu, dorëheqja nga pozita e deputetes nuk dëshmon vetvetiu largim nga partia. Vlerësimi i punës së saj kërkon dallimin mes biografisë politike dhe avokimit për të mbijetuarit.
Më 10 prill 2026, Presidenca e Kosovës njoftoi emërimin e Vasfije Krasniqi Goodman dhe Shyrete Tahirit si të deleguara të posaçme për çështjen e të mbijetuarve të dhunës seksuale gjatë luftës. Njoftimi e lidhi këtë rol me mbështetjen dhe avancimin e të drejtave të tyre.
Në një takim të njoftuar më 19 qershor 2026, Vasfije mori pjesë bashkë me Ramadan Nishorin dhe organizata mbështetëse. U diskutuan pengesa në rrugën drejt njohjes dhe drejtësisë, përfshirë afatet e aplikimit dhe qasjen në procesin e verifikimit. Diskutimi i masave nuk do të thotë se ato janë zbatuar.
Frymëzimi këtu lidhet me këmbënguljen për të kërkuar të drejta dhe me refuzimin e fajësimit të të mbijetuarve. Për lexuesin, pyetja nuk është vetëm si gjeti Vasfije forcën të fliste, por edhe çfarë mund të bëjnë familjet, media dhe institucionet që njerëzit të ndihen të sigurt kur kërkojnë ndihmë.
Kujtesa publike formohet nga historitë që ruajmë dhe mënyra si i tregojmë. Krahas njohjes me kulturën dhe trashëgiminë e Kosovës, duhet të ketë vend edhe për dëshmitë e njerëzve që kërkojnë dinjitet. Kujtesa bëhet më e plotë kur nuk përjashton përvojat e vështira.
Vasfije Krasniqi Goodman meriton të trajtohet si një njeri me zë, zgjedhje dhe kontribut. Historia e saj na kujton se solidariteti ka kuptim kur shoqërohet me respekt për privatësinë, mbështetje konkrete dhe kërkim të përgjegjësisë. Guximi për të folur është i saj; përgjegjësia për ta dëgjuar dhe për të vepruar është edhe e shoqërisë.
